'ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು'

 

'ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು' ಎಂಬುದು ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ವೀರಸ್ಮರಣೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ [೧.೧.೧]. ಈ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕ ಡಾ. ಎಂ. ಕೆ. ಮಂಜುನಾಥ (ಮಾ.ಕೃ. ಮಂಜು) ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ 

ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು

• ಲೇಖಕರು: ಡಾ. ಎಂ. ಕೆ. ಮಂಜುನಾಥ್ (ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಕಲಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು, ನಾಗಮಂಗಲ) 
• ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಎಸ್.ಎ.ಎನ್. ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್, ಶಾಸ್ತ್ರೀನಗರ, ಬನಶಂಕರಿ 2ನೇ ಹಂತ, ಬೆಂಗಳೂರು 
• ಪ್ರಕಟಣೆ ವರ್ಷ: 2021 (ಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಣ) 
• ಮೂಲ ಬೆಲೆ: ₹200 
• ISBN ಸಂಖ್ಯೆ: 978-81-953786-5-4 

ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಒಳನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

• ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಶೋಧನೆ: ಲೇಖಕರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹಾಗೂ ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ವೀರಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಾಸ್ತಿಗಲ್ಲುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ನಾಡು, ನುಡಿ, ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಯೋಧರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಗಮನ ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಿಸಿದ ಸಾಧ್ವಿಯರ ನೆನಪಿನ ಮಾಸ್ತಿಗಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲಾ ವೈವಿಧ್ಯ: ಗಂಗ, ಚೋಳ, ಹೊಯ್ಸಳ, ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಈ ಭಾಗದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ .
• ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜಾಗೃತಿ: ನಗರೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಜನರ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ ಅಳಿದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ .

ಈ ಪುಸ್ತಕವು ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕಲೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಆಕರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ 

ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ಡಾ. ಎಂ.ಕ. ಮಂಜುನಾಥ
ಎಂ.ಎ., ಎಂ.ಫಿಲ್, ಪಿಎಚ್.ಡಿ.,

ಕೃತಿಯ ಒಳನೋಟ -(ಒಟ್ಟು 154 ಪುಟಗಳು)
ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕಶಿಲ್ಪಗಳು :

ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ತುರುಗೋಳ್ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
> ಪೆಣ್ಣುಯ್ಯಲಿನ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
> ಕಳ್ಳರೊಡನೆ ಹೋರಾಟದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಕೋಟೆ ಕಾಳಗದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ಯುದ್ಧದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ಊರಳಿವಿನ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ಬೇಟೆಯ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ಆನೆ ಕಾಳಗದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು
ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು

ಮಹಾಸತಿ ಆಚರಣೆ
ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲುಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು
> ಒಳ್ಳೆಮಾಸ್ತಿ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ಸತಿ-ಪತಿ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ವೀರಮಾಸ್ತಿಗಲ್ಲುಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ರೈತರ ಕಲಹದ ಚಿತ್ರಣದ ಅಪರೂಪದ ಶಿಲ್ಪ
ಆತ್ಮಬಲಿದಾನ ಪದ್ಧತಿ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಲಿದಾನ
ಲೌಕಿಕ ಬಲಿದಾನ
ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ಶಾಸನ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ಕೊನೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
ಪರಾಮರ್ಶನಾ ಗ್ರಂಥಗಳು
ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು

ಮುನ್ನುಡಿಯಿಂದ

ಕರ್ನಾಟಕದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಪ್ರಸಾರಕಗಳಾಗಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಲವು ಕಡೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಎಂ.ಕೆ. ಮಂಜುನಾಥ್‌ರವರು ಮಾಡಿರುವುದು ಗುರುತರವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಜುನಾಥ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿರುವುದು ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ವಿಷಯ.
ಶಾಸನಗಳನ್ನು, ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು, ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದಂತೆ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಮಗ್ರವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಡಾ.ಮಂಜುನಾಥ್‌ರವರ ನಿರಂತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಫಲವೇ ಈ 'ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು' ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮೇಲೈಸಿಕೊಂಡ ಈ ಕೃತಿ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಆಕರಕೃತಿಯಾಗಬಲ್ಲದೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಡಾ. ಜಿ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ
ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಕೆ.ಎಲ್‌.ಇ. ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ, ಬೆಂಗಳೂರು.

'ಬೊಂಬೆಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು' ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ

 

'ಬೊಂಬೆಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು' ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

1. ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನೆ (Field-work Methodology)

• ನೇರ ಅಧ್ಯಯನ: ಲೇಖಕ ಡಾ. ಎಂ. ಕೆ. ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೂ ಖುದ್ದಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಈ ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಅಜ್ಞಾತ ದೇಗುಲಗಳ ಅನಾವರಣ: ಕೇವಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾಡು-ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

2. ರಾಜವಂಶಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ (Architectural Diversity)

ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಚೋಳರ ಶೈಲಿ: ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಲೂರು (ಅಪ್ರಮೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ) ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ರಚನೆಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಲಾಕೌಶಲ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗತಿ (Foundation) ಹಾಗೂ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪಾಳೇಗಾರರ ಕಾಲದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು: ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಗದೇವರಾಯನಂತಹ ಪಾಳೇಗಾರರು ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ದಾನ-ದತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಶಾಸನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

3. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳು

• ಕೇವಲ ಪೂಜಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಗ್ರಾಮದ ನ್ಯಾಯದಾನದ ಜಾಗವಾಗಿ, ಶಾಲೆಯಾಗಿ (ಅಗ್ರಹಾರಗಳು), ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲೆಗಳ (ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ) ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಜನಪದ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು: ದೇವಾಲಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತ್ರೆಗಳು, ಕರಗ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಹರಕೆಗಳಂತಹ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

4. ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಳಕಳಿ

• ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥವು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇಂದಿನ ನಗರೀಕರಣದ ನಡುವೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಾಕ್ತನಶಾಸ್ತ್ರ (Archaeology) ಮತ್ತು ಕಲಾ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಕರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.

ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು - ಒಟ್ಟು 214 ಪುಟಗಳು

ಪೀಠಿಕೆ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ :
> ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ
> ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಪರಿವಿಡಿ
> ಶೈವ ಧರ್ಮ
ಲಕುಲೀಶ ಪಾಶುಪತ ಪಂಥ
ಕಾಪಾಲಿಕ ಪಂಥ
ನಾಥ ಪಂಥ
ಕಾಳಾಮುಖ ಪಂಥ
ಸೌರ ಮತ
> ಗಾಣಪತ್ಯ > ಶಾಕ್ತ ಮತ
> ಮಾತೃದೇವತಾರಾಧನೆ | ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು
ರಾವಣನ ಆರಾಧನೆ
> ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ
* ಮಾಧ್ವ ಪಂಥ

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು :
ಇಗ್ಗಲೂರಿನ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಇಗ್ಗಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಉಜ್ಜನಹಳ್ಳಿಯ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯ > ಕನ್ನಮಂಗಲದ ಮಾಧವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಕೂಡೂರು ಗ್ರಾಮದ ಮಂಗಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
* ಕೂಡೂರು ಗ್ರಾಮದ ಚೆಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ
ಕೂಡೂರು ಗ್ರಾಮದ ರಾಮದೇವರ ದೇವಾಲಯ ಕೂರಣಗೆರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಕಂಬದ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಕೃಷ್ಣಾಪುರದ ಅಂಕಕಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಕೋಡಂಬಳ್ಳಿಯ ಮಳಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಚಕ್ಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದ ತಿರುಮಲ ದೇವಾಲಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ನೀಲಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ವರದರಾಜಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಕೋಟೆಯ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ
ಚಿಕ್ಕಮಳೂರಿನ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
> ಚಿಕ್ಕಮಳೂರಿನ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ > ದೊಡ್ಡಮಳೂರಿನ ಅಪ್ರಮೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ > ದೊಡ್ಡಮಳೂರಿನ ಕೈಲಾಸೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

> ದೊಡ್ಡಮಳೂರಿನ ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವಾಲಯ > ದೊಡ್ಡಮಳೂರಿನ ಗದ್ದೆಚೆಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ > ದೇವರಹಳ್ಳಿಯ ಬೀರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
> ದೇವರಹೊಸಹಳ್ಳಿಯ ಸಂಜೀವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ > ನೀಲಸಂದ್ರದ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ನೆರಳೂರಿನ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
* ಪಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ಚನ್ನಿಗರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಬೇವೂರಿನ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಬೇವೂರಿನ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ > ಬೇವೂರಿನ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ
* ಬೇವೂರಿನ ತಿರುಮಲ ದೇವಾಲಯ > ಬೈರಾಪಟ್ಲದ ಜನಾರ್ಧನಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ * ಮಳೂರುಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ > ಮಳೂರುಪಟ್ಟದ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ
* ಮಳೂರುಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ > ಮಳೂರು ಪಟ್ಟಣದ ವರದರಾಜ ದೇವಾಲಯ > ಮಂಗಾಡಹಳ್ಳಿಯ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ > ಮಂಗಾಡಹಳ್ಳಿಯ ತೊರೆತಿಮ್ಮಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ ಮಾಕಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯ ಮಾಕಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಬೊಮ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಮಾರ್ಚನಹಳ್ಳಿಯ ತಿರುಮಲ ದೇವಾಲಯ • ಮಾಗೇನಹಳ್ಳಿಯ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

ಮೆಣಸಿಗನಹಳ್ಳಿಯ ಈಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಯಲಿಯೂರಿನ ಚೂಡನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಸಿಂಗರಾಜಪುರದ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯ ಸುಳ್ಳೇರಿಯ ಉಪ್ಪರಿಗೆ ಬಸವೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಸೋಗಾಲ ಗ್ರಾಮದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹರೂರಿನ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಹಾರೋಕೊಪ್ಪದ ಭೈರವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಹೊಂಗನೂರಿನ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಹೊಂಗನೂರಿನ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ

ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳು
ಶಿವಲಿಂಗ
ನಂದಿ
ಪುರುಷ
ಚಂಡೇಶ | ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರ
ಲಕುಲೀಶ
ಕಾಲಭೈರವ
ನಾಥಪಂಥದ ಯತಿ
ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ
ಸೂರ್ಯ
ಗಣಪತಿ
ಸಪ್ತಮಾತೃಕಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು
ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ

ದುರ್ಗಿ / ವಿಷ್ಣುದುರ್ಗಾ
> ವಿಷ್ಣು
> ಶ್ರೀನಿವಾಸ / ತಿಮ್ಮಪ್ಪ
ವರದರಾಜ
ನಾರಾಯಣ
ಚನ್ನಿಗರಾಯ / ಚನ್ನಕೇಶವ
ಮಾಧವರಾಯ
ನರಸಿಂಹ
ಆಂಜನೇಯ
> ವೀರಭದ್ರ
> ಭದ್ರಕಾಳಿ
> ರಾವಳೇ(ಣೇಶ್ವರ
ಜೈನ ಶಿಲ್ಪಗಳು :
> ಅರೆತಿದ್ದೂರಿನ ಜೈನ ಅವಶೇಷಗಳು > ಸವಣಪ್ಪಗುಡ್ಡದ ಗೊಮ್ಮಟ ಮೂರ್ತಿ
> ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ
> ಸರ್ವಾಜ್ಞ ಯಕ್ಷ
ಅಂಬಿಕಾ ಯಕ್ಷಿ
ಕುಬೇರ ಯಕ್ಷ
ಕೊನೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಪರಾಮರ್ಶನಾ ಕೃತಿಗಳು
ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು

ಮುನ್ನುಡಿಯಿಂದ :

ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ನಂಬಿಕೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನದು. ವಿಶ್ವಾಸ
ಫಲದಾಯಕ ಎಂಬಂತೆ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಇಂಬು ದೊರೆಯುವುದು. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ದೇವರಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯೊಂದು, ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಆಗು-ಹೋಗುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳ
ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜರುಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ನಮ್ಮ ವೇದನೆಗಳನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳವೇ ದೇವಸ್ಥಾನ. 'ದೇ' ಎಂದರೆ ದೇಹವಿಲ್ಲದವನು, 'ವ' ಎಂದರೆ ವರ್ಣಿಸಲಸದಳವಾದವನು, ಎಂದರೆ, ಹೀಗೆಯೇ
ಇದ್ದಾನೆಂದು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬರ್ಥವನ್ನು ಅನುಭಾವಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ದೈವದ ಉಪಾಸನೆ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನ- ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದಗಳಿದ್ದರೂ, ದೇವರ ನಂಬಿಕೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮೀಯರಲ್ಲೂ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಆರಾಧನಾ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಂಡುಬರುವ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೂಜಕ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪ್ರತೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ದೇವತಾಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
-ಮುನ್ನುಡಿಯಿಂದ
ವಿಜಯ್‌ ರಾಂಪುರ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ